SKKN Một số vấn đề cơ bản về phương pháp viết sáng kiến kinh nghiệm/nghiên cứu khoa học

SKKN Một số vấn đề cơ bản về phương pháp viết sáng kiến kinh nghiệm/nghiên cứu khoa học

Các bƣớc tiến hành viết một SKKN:

-Chọn đề tài (đặt tên đề tài): Các vấn đề có thể chọn để viết SKKN rất phong

phú, đa dạng, bao gồm nhiều lĩnh vực như:

+Kinh nghiệm trong việc giảng dạy (một chương, một bài, một nội dung kiến

thức cụ thể )

+Kinh nghiệm trong việc giáo dục học sinh.

+Kinh nghiệm trong việc bồi dưỡng, phụ đạo học sinh.

+Kinh nghiệm trong việc tổ chức một hoạt động giáo dục cụ thể cho học sinh (

Ví dụ: hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, công tác xã hội )

+Kinh nghiệm giải quyết những vấn đề khó khăn, phức tạp trong khi tiến hành

các hoạt động, các phong trào của Đoàn (Ví dụ: Tổ chức sinh hoạt chi đoàn, bồi

dưỡng công tác Đoàn )

pdf 6 trang Người đăng thuquynh91 Lượt xem 1131Lượt tải 0 Download
Bạn đang xem tài liệu "SKKN Một số vấn đề cơ bản về phương pháp viết sáng kiến kinh nghiệm/nghiên cứu khoa học", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHƢƠNG PHÁP VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM/NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 11/2017 
1 THPT Buôn Ma Thuột; G/v: Bùi Văn Tiến (buivantienbmt@gmail.com ;  
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHƢƠNG PHÁP 
VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM/NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 
1. Sáng kiến kinh nghiệm là gì ? 
-Sáng kiến là ý kiến sinh ra từ những nhận xét mới. 
-Kinh nghiệm là những hiểu biết do trông thấy, nghe thấy, do từng trải mà có. 
Kinh nghiệm là những tri thứ do qui nạp và thực nghiệm đem lại, đã được chỉnh lý và 
phân loại để lập thành cơ sở của khoa học. Như vậy nói tới kinh nghiệm là nói đến 
những việc đã làm, đã có kết quả, đã được kiểm nghiệm trong thực tế, không phải là 
những việc dự định hay còn trong ý nghĩ. “ Sáng kiến kinh nghiệm” là những tri thức, 
kỹ năng, kỹ xảo mà người viết tích lũy được trong thực tiễn công tác giảng dạy và giáo 
dục, bằng những họat động cụ thể đã khắc phục được những khó khăn mà với những 
biện pháp thông thường không thể giải quyết được, góp phần nâng cao hiệu quả rõ rệt 
trong công tác của người giáo viên. 
2. Những yêu cầu cơ bản đối với một sáng kiến kinh nghiệm 
Khi viết một sáng kiến kinh nghiệm, tác giả cần làm rõ tính mục đích, tính thực 
tiễn, tính sáng tạo khoa học và khả năng vận dụng, mở rộng SKKN đó như thế nào ? 
Sau đây là biểu hiện cụ thể cần đạt được của những yêu cầu trên: 
a/Tính mục đích: 
-Đề tài đã giải quyết được những mâu thuẫn, những khó khăn gì có tính chất 
thời sự trong công tác giảng dạy, giáo dục học sinh ? 
-Tác giả viết SKKN nhằm mục đích gì ? (nâng cao nghiệp vụ công tác của bản 
thân, để trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp, để tham gia nghiên cứu khoa học) 
b/Tính thực tiễn : 
-Tác giả trình bày được những sự kiện đã diễn ra trong thực tiễn công tác giảng 
dạy, giáo dục của mình. 
-Những kết luận được rút ra trong đề tài phải là sự khái quát hóa từ những sự 
thực phong phú, những hoạt động cụ thể đã tiến hành (cần tránh việc sao chép sách vở 
mang tính lý thuyết đơn thuần, thiếu tính thực tiễn) 
 c/Tính sáng tạo khoa học: 
-Trình bày được cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn làm chỗ dựa cho việc giải quyết 
vấn đề đã nêu ra trong đề tài. 
-Trình bày một cách rõ ràng, mạch lạc các bước tiến hành trong SKKN. 
-Các phương pháp tiến hành mới mẻ, độc đáo. 
-Dẫn chứng các tư liệu, số liệu và kết quả chính xác làm nổi bật tác dụng, hiệu 
quả của SKKN đã áp dụng. Tính khoa học của một đề tài SKKN được thể hiện cả 
trong nội dung lẫn hình thức trình bày đề tài cho nên khi viết SKKN, tác giả cần chú ý 
cả 2 điểm này. 
d/Khả năng vận dụng và mở rộng SKKN: 
 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHƢƠNG PHÁP VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM/NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 11/2017 
2 THPT Buôn Ma Thuột; G/v: Bùi Văn Tiến (buivantienbmt@gmail.com ;  
-Trình bày, làm rõ hiệu quả khi áp dụng SKKN (có dẫn chứng các kết quả, các 
số liệu để so sánh hiệu quả của cách làm mới so với cách làm cũ) 
-Chỉ ra được những điều kiện căn bản, những bài học kinh nghiệm để áp dụng 
có hiệu quả SKKN, đồng thời phân tích cho thấy triển vọng trong việc vận dụng và 
phát triển. 
-SKKN đã trình bày (Đề tài có thể vận dụng trong phạm vi nào ? Có thể mở 
rộng, phát triển đề tài như thế nào?) Để đảm bảo được những yêu cầu trên, đòi hỏi 
người viết SKKN: 
+Phải có thực tế (đã gặp những mâu thuẫn, khó khăn cụ thể trong thực tiễn công 
tác giảng dạy, giáo dục học sinh, trong việc giải quyết những vấn đề thực tiễn của 
công tác Đoàn ở địa phương, cơ sở nơi mình công tác) 
+Phải có lý luận làm cơ sở cho việc tìm tòi biện pháp giải quyết vấn đề. 
+Có phương pháp, biết trình bày SKKN khoa học, rõ ràng, mạch lạc: Nắm vững 
cấu trúc của một đề tài, biết cân nhắc, chọn lọc đặt tên các đề mục phù hợp nội dung, 
thể hiện tính logic của đề tài; Nắm vững các phương pháp nghiên cứu khoa học. Khi 
xác định một phương pháp nào đó được sử dụng trong việc nghiên cứu đề tài, tác giả 
cần phải xác định được các yếu tố cơ bản: Mục tiêu của việc thực hiện phương pháp? 
Phương pháp được áp dụng với đối tượng nào? Nội dung thông tin cần thu được qua 
phương pháp đó ? Những biện pháp cụ thể để tiến hành phương pháp nghiên cứu có 
hiệu quả ? 
 +Thu thập đầy đủ các tư liệu, số liệu liên quan đến kinh nghiệm trình bày. Các 
số liệu được chọn lọc và trình bày trong những bảng thống kê thích hợp, có tác dụng 
làm nổi bật vấn đề mà tác giả muốn chứng minh, dẫn chứng. 
3. Mức độ và cách giới thiệu SKKN: 
Có thể chia SKKN thành 2 mức độ như sau: 
-Tƣờng thuật kinh nghiệm: tác giả kể lại những suy nghĩ, những việc đã làm, 
những cách làm đã mang lại những kết quả như thế nào? Ở mức độ tường thuật, tác 
giả cần: 
+Làm nổi bật các biện pháp có tính chất sáng tạo, có tác dụng tốt đã giúp tác giả 
khắc phục khó khăn, mang lại kết quả trong công tác giảng dạy, giáo dục ở cơ sở (mô 
tả công việc tiến hành theo trình tự logic). 
+Mô tả các kết quả đã đạt được từ việc áp dụng các biện pháp đã tiến hành. 
+Chỉ ra những bài học kinh nghiệm cần thiết; Tuy nhiên cần tránh việc kể lể dài 
dòng, dàn trải, biến bản SKKN thành một bản báo cáo thành tích hoặc một bản báo 
cáo tổng kết đơn thuần. Điều này sẽ làm cho bản SKKN kém giá trị, thiếu tính thuyết 
phục. 
-Phân tích kinh nghiệm: Ở mức độ này, tác giả cần thực hiện được các yêu cầu 
như ở mức độ tường thuật kinh nghiệm. Ngoài ra cần nhận xét, đánh giá những ưu 
 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHƢƠNG PHÁP VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM/NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 11/2017 
3 THPT Buôn Ma Thuột; G/v: Bùi Văn Tiến (buivantienbmt@gmail.com ;  
điểm, tác động và những mặt còn hạn chế của SKKN đã thực hiện, hướng phát triển 
nâng cao của đề tài (nếu có thể). Trong việc phân tích, tác giả cần phải: 
+Mô tả các biện pháp đã tiến hành trong đề tài và giải thích ý nghĩa, lý do lựa 
chọn những biện pháp và tác dụng của chúng. 
+Nêu được mối quan hệ giữa các biện pháp với đặc điểm đối tượng, với những 
điều kiện khách quan. 
+Rút ra những kết luận khái quát hướng dẫn cho việc áp dụng có hiệu quả 
SKKN (những điều kiện cần bảo đảm, những bài học kinh nghiệm) và mở rộng, phát 
triển SKKN. 
4.Các bƣớc tiến hành viết một SKKN: 
-Chọn đề tài (đặt tên đề tài): Các vấn đề có thể chọn để viết SKKN rất phong 
phú, đa dạng, bao gồm nhiều lĩnh vực như: 
+Kinh nghiệm trong việc giảng dạy (một chương, một bài, một nội dung kiến 
thức cụ thể) 
+Kinh nghiệm trong việc giáo dục học sinh. 
+Kinh nghiệm trong việc bồi dưỡng, phụ đạo học sinh. 
+Kinh nghiệm trong việc tổ chức một hoạt động giáo dục cụ thể cho học sinh ( 
Ví dụ: hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, công tác xã hội ) 
+Kinh nghiệm giải quyết những vấn đề khó khăn, phức tạp trong khi tiến hành 
các hoạt động, các phong trào của Đoàn (Ví dụ: Tổ chức sinh hoạt chi đoàn, bồi 
dưỡng công tác Đoàn) 
-Khi tiến hành công việc viết SKKN, công việc đầu tiên của tác giả là cần suy 
nghĩ lựa chọn một tên đề tài phù hợp. Trong nghiên cứu khoa học (viết SKKN) việc 
xác định tên đề tài có ý nghĩa quan trọng số một, đôi khi nó còn quan trọng hơn cả 
việc giải quyết đề tài. Việc xác định tên đề tài chính xác có tác dụng định hướng giải 
quyêt vấn đề cho tác giả, giúp cho tác giả biết tập trung sự nghiên cứu vào vấn đề cần 
giải quyết, tránh được sự lan man, lạc đề. Tên đề tài chính là một mâu thuẫn, một vấn 
đề trong thực tiễn giảng dạy, giáo dục mà tác giả còn đang phân vân, trăn trở, tìm cách 
giải quyết, làm sáng tỏ. Tên đề tài mang tính chủ thể, đòi hỏi người viết phải có sự 
hứng thú với nó, phải kiên trì và quyết tâm với nó. Về mặt ngôn từ tên đề tài phải đạt 
các yêu cầu: 
+Đúng ngữ pháp. 
+Đủ ý, rõ nghĩa, không làm cho người đọc có thể hiểu theo ý khác. 
+Xác định được phạm vi, nội dung nghiên cứu cụ thể của đề tài, cần tránh vấn 
đề quá chung chung hoặc có phạm vi quá rộng khó có thể giải quyết trọn vẹn trong 
một đề tài. 
-Viết đề cương chi tiết: Đây là một công việc rất cần thiết trong việc viết 
SKKN. Nếu bỏ qua việc này,tác giả sẽ không định hướng được mình cần phải viết cái 
gì, cần thu thập những tư liệu gì về lý thuyết và thực tiễn, cần trình bày những số liệu 
 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHƢƠNG PHÁP VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM/NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 11/2017 
4 THPT Buôn Ma Thuột; G/v: Bùi Văn Tiến (buivantienbmt@gmail.com ;  
ra sao? Việc chuẩn bị đề cương càng chi tiết bao nhiêu thì công việc viết SKKN 
càng thuận lợi bấy nhiêu. Khi xây dựng đề cương chi tiết, tác giả cần: 
+Xây dựng được một dàn bài chi tiết với các đề mục rõ ràng, hợp logic, chỉ ra 
được những ý cần viết trong từng đề mục cụ thể.Việc này cần được cân nhắc kỹ lưỡng 
sao cho đủ phán ánh nội dung đề tài, không thừa mà cũng không thiếu. 
+Thiết kế các bảng thống kê số liệu phù hợp, các mẫu phiếu điều tra khảo sát, 
hình ảnhphục vụ thiết thực cho việc minh họa, dẫn chứng cho đề tài. 
+Kiên quyết loại bỏ những đề mục, những bảng thống kê, những thông tin 
không cần thiết cho đề tài. 
-Tiến hành thực hiện đề tài: 
+Tác giả tìm đọc các tài liệu liên quan đến đề tài, ghi nhận những công việc đã 
thực hiện trong thực tiễn ( biện pháp, các bước tiến hành, kết quả cụ thể ), thu thập các 
số liệu để dẫn chứng. Tác giả nên lưu trữ các tư liệu thu thập được theo từng lọai. Nên 
sử dụng các túi hồ sơ riêng cho từng vấn đề thuận tiện cho việc tìm kiếm, tổng hợp 
thông tin. 
+Trong quá trình thu thập tài liệu cần tiếp tục xem xét chỉnh sửa đề cương chi 
tiết cho phù hợp với tình hình thực tế. 
-Viết bản thảo SKKN theo đề cương đã chuẩn bị. Khi viết SKKN tác giả cần 
chúý đây là lọai văn bản báo cáo khoa học cho nên ngôn ngữ viết cần ngắn gọn, súc 
tích, chính xác. Cần tránh sử dụng ngôn ngữ nói hoặc kể lể dài dòng nhưng không diễn 
đạt được thông tin cần thiết. 
-Hoàn chỉnh bản SKKN, đánh máy, in ấn. 
5. Kết cấu của một sáng kiến kinh nghiệm 
Các phần chính Ghi chú 
Bìa Qua trang mới 
Trang phụ bìa Qua trang mới 
Mục lục Qua trang mới 
Danh mục chữ cái viết tắt (nếu có) Qua trang mới 
1.Đặt vấn đề ( Lý do chọn đề tài ) Qua trang mới 
2.Giải quyết vấn đề ( Nội dung sáng kiến kinh nghiệm ) Qua trang mới 
2.1 Cơ sở lý luận của vấn đề Qua trang mới 
2.2 Thực trạng của vấn đề Qua trang mới 
2.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề Qua trang mới 
2.4 Hiệu quả của SKKN Qua trang mới 
3. Kết luận Qua trang mới 
Tài liệu tham khảo Qua trang mới 
Phụ lục ( nếu có ) Qua trang mới 
 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHƢƠNG PHÁP VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM/NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 11/2017 
5 THPT Buôn Ma Thuột; G/v: Bùi Văn Tiến (buivantienbmt@gmail.com ;  
Chú ý: Trong bảng trên, những phần in đậm là nội dung chính trong cấu trúc 
của đề tài Gợi ý về nội dung các phần chính của sáng kiến kinh nghiệm: 
-Đặt vấn đề: (hoặc Lý do chọn đề tài) Phần này tác giả chủ yếu trình bày lý do 
chọn đề tài. Cụ thể tác giả cần trình bày được các ý chính sau đây: 
+Nêu rõ hiện tượng (vấn đề) trong thực tiễn giảng dạy, giáo dục, công tác 
Đoànmà tác giả đã chọn để viết SKKN. 
+Ý nghĩa và tác dụng (về mặt lý luận) của hiện tượng (vấn đề) đó trong công tác 
giảng dạy, giáo dục, công tác Đoàn... 
+Những mâu thuẫn giữa thực trạng (có những bất hợp lý, có những điều cần cải 
tiến sửa đổi) với yêu cầu mới đòi hỏi phải được giải quyết. Từ những ý đó, tác giả 
khẳng định lý do mình chọn vấn đề để viết SKKN. 
-Giải quyết vấn đề: (hoặc Nội dung sáng kiến kinh nghiệm) Đây là phần quan 
trọng, cốt lõi nhất của một SKKN, theo tôi tác giả nên trình bày theo 4 mục chính sau 
đây: 
+Cơ sở lý luận của vấn đề: Trong mục này tác giả cần trình bày tóm tắt những 
lý luận, lý thuyết đã được tổng kết, bao gồm những khái niệm, những kiến thức cơ bản 
về vấn đề được chọn để viết SKKN. Đó chính là những cơ sở lý luận có tác dụng định 
hướng cho việc nghiên cứu, tìm kiếm những giải pháp, biện pháp nhằm khắc phục 
những mâu thuẫn, khó khăn tác giả đã trình bày trong phần đặt vấn đề. 
+Thực trạng của vấn đề: Tác giả trình bày những thuận lợi, khó khăn mà tác giả 
đã gặp phải trong vấn đề mà tác giả đã chọn để viết SKKN. Điều quan trọng trong 
phần này là mô tả, làm nổi bật những khó khăn ,những mâu thuẫn mà tác giả đang tìm 
cách giải quyết, cải tiến. 
+Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề: Trình bày trình tự những biện 
pháp, các bước cụ thể đã tiến hành để giải quyết vấn đề, trong đó có nhận xét về vai 
trò, tác dụng, hiệu quả của từng biện pháp hoặc từng bước đó. 
+Hiệu quả của SKKN: Trong mục này cần trình bày được các ý : Đã áp dụng 
SKKN ở lớp nào, khối nào, cho đối tượng cụ thể nào ? ; Trình bày rõ kết quả cụ thể 
khi áp dụng SKKN (có đối chiếu so sánh với kết quả khi tiến hành công việc theo cách 
cũ) Việc đặt tiêu đề cho các ý chính trên đây cần được cân nhắc, chọn lọc sao cho phù 
hợp với đề tài đã chọn và diễn đạt được nội dung chủ yếu mà tác giả muốn trình bày 
trong đề tài. 
-Kết luận : Cần trình bày được: 
+Ý nghĩa của SKKN đối với công việc giảng dạy, giáo dục, trong các hoạt động 
phong trào... 
+Những nhận định chung của tác giả về việc áp dụng và khả năng phát triển của 
SKKN. 
+Những bài học kinh nghiệm được rút ra từ quá trình áp dụng SKKN của bản 
thân. 
 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHƢƠNG PHÁP VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM/NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 11/2017 
6 THPT Buôn Ma Thuột; G/v: Bùi Văn Tiến (buivantienbmt@gmail.com ;  
+Những ý kiến đề xuất (với Bộ GD-ĐT, Sớ GD-ĐT, Phòng GD-ĐT, Lãnh đạo 
trường tùy theo từng đề tài ) đề áp dụng SKKN có hiệu quả. 
***Tóm lại, công việc viết SKKN thực sự là một công việc khoa học, nghiêm 
túc đòi hỏi người viết phải kiên nhẫn, phải có sự đầu tư trí tuệ, công sức và thời gian. 
Đó hoàn toàn không phải là một việc dễ dàng. Hy vọng rằng với một số gợi ý trên đây 
có thể giúp các bạn đồng nghiệp một số ý tưởng chính trong công việc viết SKKN, 
góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục ở địa phương. 
--------Hết------- 

Tài liệu đính kèm:

  • pdfskkn_mot_so_van_de_co_ban_ve_phuong_phap_viet_sang_kien_kinh.pdf